Czy można wyciąć drzewo na swojej działce bez zezwolenia 2026? Jakie drzewa można wyciąć bez zezwolenia na własnej działce? Decyduje obwód pnia

Kiedy musimy mieć zezwolenie na wycięcie drzewa w 2026 roku?

Urzędowe zezwolenie na wycięcie drzewa rosnącego na naszej posesji musimy mieć, jeżeli obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm od ziemi przekracza określone wymiary. Obowiązujące progi są różne w zależności od gatunku.

Zezwolenie musimy mieć w przypadku drzew, których obwód pnia przekracza:

• 80 cm – topola, wierzba, klon jesionolistny, klon srebrzysty,
• 65 cm – kasztanowiec zwyczajny, robinia akacjowa, platan klonolistny,
• 50 cm – pozostałe gatunki drzew.

Jeżeli obwód pnia przekracza powyższe wartości, konieczne jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa i uzyskanie zezwolenia.

Jeżeli do usunięcia drzewa potrzebne jest zezwolenie urząd nalicza opłatę za usunięcie drzewa. Wysokość opłaty zależy od gatunku drzewa i obwodu pnia (patrz tabela poniżej).

Kiedy nie trzeba zezwolenia na wycinkę drzewa?

Jeżeli obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 5 cm nad ziemią nie przekracza powyższych wartości. Na przykład w przypadku brzozy zezwolenie nie jest wymagane, jeśli obwód pnia jest mniejszy niż 50 cm, ale zgłosić wycinkę trzeba mimo to, do urzędu gminy lub miasta, zwykle do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta (art. 83f ust. 4 + 1 pkt 3a). W przypadku zgłoszenia urząd nie pobiera opłat.

Ważne: Zapisy ustawy bywają różnie interpretowane przez urzędy i właścicieli nieruchomości. Jednak uważna lektura art. 83f wskazuje, że obowiązek informacyjny, czyli zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa powinien zostać spełniony w większości przypadków. Jeśli mamy wątpliwości, najlepiej skontaktować się bezpośrednio z urzędem gminy lub wydziałem ochrony środowiska, który potwierdzi czy zgłoszenie jest wymagane w danej sytuacji.

Do naszej redakcji napływają różne komentarze, zarówno od właścicieli działek, jak i z urzędów. Część osób twierdzi, że jeśli drzewo nie przekracza ustawowych limitów obwodu, zgłoszenie nie jest potrzebne. Urzędnicy zazwyczaj odpowiadają jednoznacznie - w praktyce zgłoszenie jest wymagane niemal zawsze. Dlatego dla własnego bezpieczeństwa lepiej zasięgnąć w swojej gminie informacji lub zgłosić wycinkę, niż narazić się na zarzut nielegalnego usunięcia drzewa.

Jak prawidłowo zmierzyć obwód pnia drzewa?

Przypomnijmy, że dla oceny, czy drzewo można usunąć bez formalności, decydujący jest obwód pnia na wysokości 5 cm od ziemi. To ten pomiar pozwala ustalić, czy przekroczono dopuszczalne limity. Jeśli tak, to obwód pnia mierzy się na wysokości 130 cm. W szczególnych przypadkach:

• gdy drzewo ma kilka pni – mierzy się obwód każdego pnia osobno,
• gdy drzewo nie ma wyraźnego pnia– obwód mierzy się bezpośrednio poniżej korony.

To właśnie te wartości wpisuje się do dokumentów o wydanie zezwolenia na wycinkę, składanych w urzędzie.

Jakie są kary za nielegalną wycinkę brzozy?

Jeśli usuniemy drzewo wbrew powyższych zasad, to grozi nam kara pieniężna. Wymierza ją wójt, burmistrz albo prezydent miasta w formie decyzji. Żeby obliczyć wysokość kary za wycięcie drzewa najpierw trzeba się dowiedzieć, ile kosztowałoby wycięcie drzewa z zezwoleniem, gdyż kara za usunięcie drzewa wynosi dwukrotność opłaty za jego usunięcie. Jeśli usunięcie drzewa jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, to urząd ustali karę pieniężną w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.

Przykład: Dla brzozy, która należy do drugiej grupy stawek opłat, za każdy centymetr obwodu pnia do 100 cm nalicza się 25 zł, a powyżej 100 cm – 30 zł. Kara stanowi dwukrotność tej opłaty. Przykładowo, za nielegalne usunięcie brzozy o obwodzie 80 cm kara wyniesie 4000 zł (2 x 80 cm x 25 zł). Jak widzimy w poniższej tabeli, dla brzozy stawka wynosi 25 złotych, jeśli obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 100 cm.

Do wyliczenia kary - tak jak opłaty za usuniecie drzewa (w zezwoleniu) bierze się pod uwagę obwód pnia na wysokości 130 cm. Jeżeli jest kilka pni to obwód najgrubszego pnia plus połowę obwodów pozostałych pni i mnoży się razy stawkę z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r.

Tabela z grupami stawek za wycinkę drzew

Do kiedy można wycinać drzewa na własnej posesji?

Planując wycinkę w 2026 roku, trzeba uwzględnić okres lęgowy ptaków, który trwa od 1 marca do 15 października. W tym czasie wycinanie drzew jest co do zasady niewskazane, a w wielu przypadkach może prowadzić do naruszenia przepisów o ochronie gatunkowej.

Najlepszy i najbezpieczniejszy termin na wycinkę to okres od 16 października do końca lutego. To oznacza, że aktualnie jest ostatni moment, by przeprowadzić prace bez ryzyka dodatkowych konsekwencji.

Wycinka w okresie lęgowym – kiedy jest możliwa?

Jeżeli wycinka miałaby nastąpić po 1 marca, należy upewnić się, że:

• nie dochodzi do niszczenia siedlisk ptaków,
• nie są naruszane zakazy ochrony gatunkowej zwierząt, owadów, porostów czy grzybów.

W praktyce często wymaga to opinii specjalisty, np. ornitologa, a w niektórych przypadkach także uzyskania zgody na odstępstwo od zakazów wynikających z przepisów o ochronie przyrody.

Jeżeli istnieje ryzyko naruszenia tych zasad, należy zrezygnować z wycinki, wykonać prace do końca lutego albo uzyskać stosowne zezwolenie.

Jak uniknąć kary za nielegalną wycinkę?

• planować wycinkę między 16 października a końcem lutego,
• sprawdzić gatunek drzewa i obwód pnia,
• w razie wątpliwości złożyć zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa.